Sau nhiều tháng bế tắc trên thị trường tự do bị hạn chế giữa Jalen Duren và Detroit Pistons, một câu hỏi hợp lý nổi lên: Duren còn muốn ở lại đội NBA duy nhất anh từng khoác áo hay không?
Theo các báo, Duren cảm thấy cực kỳ không được tôn trọng trước mức giá Pistons đưa ra trước đó. ESPN chỉ ra, "trong quá trình vận hành của thị trường tự do bị hạn chế, vết nứt đã xuất hiện giữa cầu thủ và đội bóng". Duren vắng ngày truyền thông và những ngày đầu trại tập, "hy vọng tìm một phương án ký rồi trao đổi". Nhưng cuối cùng Duren chọn nhận mức giá cuối sau khi Pistons nâng lên: 5 năm, 200 triệu USD.
Chủ nhật giờ địa phương, Duren lần đầu đối diện báo giới kể từ khi thị trường tự do mở. Ngay cả sau khi anh đã ký, câu hỏi vẫn hợp lý. Duren sẽ đủ điều kiện bị trao đổi từ ngày 15 tháng 1. Theo các báo, những đội như Sacramento Kings sẵn sàng đưa mức lương tối đa đầy đủ mà Pistons cuối cùng đã không đưa, nên khả năng trao đổi về sau vẫn còn. Nhưng Duren nói, nếu ngày đó thật sự tới, đó sẽ không phải lựa chọn của anh.
"Thông điệp rõ nhất tôi đưa ra được hôm nay là: tôi là cầu thủ của Detroit Pistons, tôi muốn làm người của Pistons cả đời." Duren nói tại họp báo Chủ nhật. Anh chất vấn các tin trước đó, bảo "không có gì xuất phát từ tôi. Mọi thứ người ta nghe đều là phỏng đoán".
Một hợp đồng hiếm trong lịch sử
Nói cho cùng, NBA là một việc kinh doanh. Hợp đồng Pistons đưa cho Duren thuộc loại dị biệt trong lịch sử. Nate Duncan chỉ ra, trong 35 cầu thủ từng vào All-Star ngay trong thời hạn hợp đồng tân binh, có 34 người nhận lương tối đa ở hợp đồng thứ hai. Duren là ngoại lệ, và xét tư cách của anh, anh còn chưa chạm tới mép mức đó. Là cầu thủ từng vào đội hình tiêu biểu, Duren vốn có thể nhận tối đa 287 triệu USD trên hợp đồng này nhờ điều khoản Derrick Rose.
Cầu thủ trẻ tầm đội hình tiêu biểu bị từ chối lương tối đa là chuyện cực hiếm. Nên việc Duren thấy không được tôn trọng trước mức giá thấp hơn của Pistons chẳng đáng ngạc nhiên. Nhất là khi anh rất có thể nghĩ rằng mùa hè năm sau, lúc thành cầu thủ tự do hoàn toàn, mình sẽ lấy được lương tối đa. Tuy nhiên, các đội bên ngoài chỉ được đưa hợp đồng bốn năm, biên tăng lương theo năm nhỏ hơn. Muốn đi tới bước đó, Duren còn phải nhận trước một qualifying offer thấp xa giá thị trường để chơi một năm. Những mức giá ấy cộng lại cuối cùng lại thấp hơn con số Pistons đưa ra sau cùng. Nhưng những mức giá đó sẽ thể hiện "sự tôn trọng" không còn gì để bàn, vì đó là số tiền cao nhất luật cho phép.
Toan tính của Pistons và cái bóng của thỏa ước lao động mới
Phía Pistons đang đối mặt với thế giới tài chính mới mà các đội NBA đang đi qua. Thỏa ước lao động năm 2023, qua các mức trần lương và hàng loạt sửa đổi luật khác, tạo ra một môi trường lương ít dung thứ hơn nhiều. Ký sai một hợp đồng, thiệt hại có thể lan từng lớp ra cả danh sách.
Nếu mùa của Duren khép lại giữa tháng Tư, anh có lẽ vẫn lấy được lương tối đa. Nhưng anh chơi thấp hơn nhiều so với kỳ vọng ở playoff, và điều đó khiến người ta nghi ngờ triển vọng của anh như một trong những viên đá nền dài hạn của Pistons.
"Cách mùa giải khép lại khiến người ta phải khiêm xuống," Duren nói Chủ nhật. "Tôi cần trở nên tốt hơn. Tôi soi gương, và nhận ra mình thực sự cần tốt hơn. Tôi đủ bản lĩnh để thừa nhận khuyết điểm của mình, rồi ném mình vào phòng tập để trở nên tốt hơn."
Bài toán đội hình có hợp nhau không
Sửa những vấn đề ở playoff, một phần trách nhiệm nằm ở Duren. Nhưng Pistons còn phải tính chuyện đội hình có khớp không. Trong ba cầu thủ quan trọng nhất của Detroit có hai người, Duren và Ausar Thompson, hoàn toàn không phải mối đe dọa ngoài vạch ba điểm. Cả hai đều ký hợp đồng năm năm trong kỳ nghỉ này. Ở một thời mà khoảng trống tấn công là thứ bắt buộc, hai người này có thể không tương thích khi tấn công.
Nếu Pistons đã có phán đoán chắc, họ đã nghiêm túc cân nhắc phương án ký rồi trao đổi hơn ngay trong kỳ nghỉ. Nhưng Pistons muốn thử thêm một lần. Nếu thêm một hai hành trình playoff chứng minh đội hình cần chỉnh lớn, Detroit có thể ra tay về sau. Trước mắt, ưu tiên của họ là giữ một cầu thủ All-Star 22 tuổi ở lại đội. Chuyện này đã qua một vòng đàm phán gay gắt. Khi bụi lắng, các bên dường như đều sẵn sàng nhìn về phía trước, để bù lại nỗi thất vọng của mùa xuân năm ngoái.